Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Yarım zamanlı çalışma hakkı, doğum yapan ya da eşi doğum yapan memurlar ile evlat edinen memurlara, çocuk ilkokul çağına gelene kadar haftalık mesainin yarısı kadar çalışma imkânı tanıyor. 18 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren yönetmelikle uygulanabilir hâle gelen düzenleme, 22 Ocak 2026’dan bu yana 4/B’li sözleşmeli personeli de kapsıyor. Kamuda esnek mesai hazırlıklarının basına yansımasıyla konu yeniden gündeme geldi. Peki bu haktan kimler yararlanabiliyor, maaş ve emeklilik hesabı nasıl değişiyor?
- Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı Hangi Mevzuata Dayanıyor?
- Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı Kimlere Tanınıyor?
- Hangi Kadrolar Kapsam Dışında Kalıyor?
- Başvuru Nasıl Yapılıyor, Ne Kadar Sürede Sonuçlanıyor?
- Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı Kullanılırken Mesai Nasıl Düzenleniyor?
- Maaş, Kademe ve Emeklilik Hesabı Nasıl Değişiyor?
- Hak Hangi Durumlarda Sona Eriyor?
- 4/B'li Sözleşmeli Personel Bu Haktan Nasıl Yararlanıyor?
- Kamudaki Esnek Mesai Hazırlığı Bu Hakkı Değiştirecek mi?
- Sık Sorulan Sorular
Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı Hangi Mevzuata Dayanıyor?
Yarım zamanlı çalışma hakkı, 29/1/2016 tarihli ve 6663 sayılı Kanun ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na eklenen ek 43. maddeyle getirildi. Kanun, uygulama usullerini ve kapsam dışında kalacak memurları belirleme yetkisini Cumhurbaşkanına bıraktı. Uygulama yönetmeliği çıkarılmadığı için düzenleme yıllarca kâğıt üzerinde kaldı.
Hangi Düzenleme Ne Getirdi?
Bugün yarım zamanlı çalışma hakkı üç ayrı düzenlemeye dayanıyor:
| Düzenleme | Tarih ve sayı | Kimi kapsıyor? |
|---|---|---|
| 657 sayılı Kanun ek 43. madde | 6663 sayılı Kanun ile eklendi (29/1/2016) | Hakkın kanuni dayanağı |
| Devlet Memurlarının Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik | Cumhurbaşkanı Kararı 10108, Resmî Gazete 18/7/2025, sayı 32959 | 4/A kadrolu memurlar |
| Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ek 10. madde | Cumhurbaşkanı Kararı 10895, Resmî Gazete 22/1/2026, sayı 33145 | 4/B sözleşmeli personel |
Yönetmelik, 18 Temmuz 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girdi. Güncel metne Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki yönetmelik sayfasından ulaşılabiliyor.
Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı Kimlere Tanınıyor?
Yönetmelik, 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (A) fıkrasında sayılan kadrolu memurlara uygulanıyor ve kadın ile erkek memur arasında ayrım yapmıyor. Doğum hâlinde aranan şartlar şöyle sıralanıyor:
- Kendisinin veya eşinin doğum yapmış olması,
- Çocuğun sağ olması,
- Aynı çocuk için daha önce bu haktan yararlanılmamış olması,
- Kadro unvanının kapsam dışı unvanlar arasında yer almaması,
- Memurun talepte bulunması.
Evlat edinmede doğum ve çocuğun sağ olması şartları aranmıyor, listedeki son üç şart geçerli oluyor.
Doğum Yapan ve Eşi Doğum Yapan Memur
Doğum yapan kadın memur için dönem, doğum sonrası analık izninin veya 657 sayılı Kanun’un 104. maddesinin (F) fıkrası gereğince kullanılan iznin bitiminden başlıyor. Eşi doğum yapan memurda başlangıç, babalık izninin bitimi. Her iki durumda da dönem, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başında sona eriyor.
Evlat Edinen Memur
Çocuğu eşiyle birlikte veya tek başına evlat edinen memur da kapsamda yer alıyor. Memur olmayan eşin tek başına evlat edinmesi hâlinde memur olan eş de başvurabiliyor. Bu durumda dönem, çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten ya da ilgili iznin bitiminden itibaren işliyor.
Eşlerin İkisi de Memursa
Eşlerin her ikisi de memursa, talepleri üzerine iki eşe de yarım zamanlı çalışma hakkı tanınıyor. Kullanım süresi her çocuk için ayrı hesaplanıyor. Doğum veya evlat edinme memuriyetten önce gerçekleşmişse, göreve başlayan memur dönem içinde talepte bulunarak yarım zamanlı çalışma hakkı kullanabiliyor.
Hangi Kadrolar Kapsam Dışında Kalıyor?
Yönetmeliğin 10. maddesine göre şube müdürü ile dengi ve üstü yönetici unvanlı kadrolarda görev yapan memurlar ile yurt dışı teşkilatında çalışan memurlara yarım zamanlı çalışma hakkı tanınmıyor. Bu iki grubun dışındaki unvanlar, kamu hizmetini aksatmayacak şekilde kurum, teşkilat, hizmet sınıfı ve kadro unvanı bazında değerlendiriliyor. Kapsam dışı listeler kurum bazında oluştuğu için uygulama kurumdan kuruma farklılık gösterebiliyor.
Kapsam Dışı Unvanları Kim Belirliyor?
Listeler, aşağıdaki makamların teklifi ve Cumhurbaşkanlığının onayıyla kesinleşiyor:
- Cumhurbaşkanlığı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarda üst yönetici,
- Bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarda ilgili bakan,
- Yükseköğretim kurum ve kurullarında YÖK Başkanı,
- İl özel idarelerinde İçişleri Bakanı,
- Diğer mahalli idarelerde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı.
Başvuru Nasıl Yapılıyor, Ne Kadar Sürede Sonuçlanıyor?
Yarım zamanlı çalışma hakkı için talep, dönem içindeki herhangi bir zamanda memurun kendi kurumuna iletilebiliyor. Talepte, haftanın hangi günlerinde ve hangi saatlerde çalışılmak istendiği de belirtiliyor. Kurum başvuruyu yalnızca yararlanma şartlarına uygunluk yönünden inceliyor ve en geç bir ay içinde sonuçlandırıyor.
Gün ve saatler, hizmet ihtiyacı ile memurun tercihi birlikte gözetilerek yetkili amir tarafından belirleniyor. Kurumlar, yarı mesaiye geçen ve normal mesaiye dönen memurları en geç 30 gün içinde kamu personel bilgi sistemine bildiriyor.
Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı Kullanılırken Mesai Nasıl Düzenleniyor?
Haftalık çalışma süresi, normal haftalık sürenin yarısı olarak uygulanıyor. Memurlar için genel olarak 40 saat olan haftalık süre bu durumda 20 saate iniyor. Yönetmelik, bu sürenin nasıl dağıtılacağına dair net sınırlar koyuyor.
Gün ve Saat Sınırları
Çalışma takvimi belirlenirken şu kurallara uyulması zorunlu:
- Haftalık çalışma günü 3 günden az olamaz.
- Günlük çalışma 3 saatten az, 8 saatten fazla olamaz.
- Günlük saatler eşit ya da günlere göre farklı belirlenebilir.
- Normal mesainin başlama ve bitiş saatleri dışında ve öğle dinlenmesinde çalışılamaz.
- Yetkili amir, gün ve saatlerde Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez değişiklik yapabilir.
Bu kurallara göre 20 saatlik süre, örneğin beş güne dörder saat olarak ya da üç güne 8, 8 ve 4 saat şeklinde bölünebiliyor.
Nöbetli ve Kesintisiz Hizmetler
Günün yirmi dört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde görev yapan memurun düzeni, normal haftalık sürenin yarısı dikkate alınarak hizmet ihtiyacına göre kurumunca belirleniyor.
İzinler, Süt İzni ve Resmî Tatiller
Yarım zamanlı çalışan memur, süt izni dışındaki mazeret izinlerini ve yıllık iznini 657 sayılı Kanun’daki süreler kadar kullanıyor. Kadın memura ayrıca süt izni verilmiyor. Aylıksız izin hariç yıllık izin, hastalık izni, mazeret izni ve diğer izinlerde geçen süreler ile ulusal bayram ve genel tatil günleri yarım zamanlı çalışılmış sayılıyor.
Maaş, Kademe ve Emeklilik Hesabı Nasıl Değişiyor?
Yarım zamanlı çalışma hakkı, mesaiyle birlikte maaş kalemlerini ve hizmet sürelerinin hesabını da yarıya indiriyor. Maaş, kademe ilerlemesi ve emeklilik açısından uygulama aşağıdaki gibi işliyor.
Maaş ve Sosyal Yardımlar
Memura, yarı mesaiye geçtiği tarihi izleyen ay başından itibaren mali haklar ile sosyal yardımlarına ilişkin her bir ödeme unsurunun yarısı esas alınarak ödeme yapılıyor. Fiili çalışmaya bağlı ödemelerde ilgili mevzuat hükümleri uygulanmaya devam ediyor. Ocak 2027 zammıyla değişecek tutarlara ilişkin hesaplamalar 2027 memur maaşları haberimizde yer alıyor.
Derece ve Kademe İlerlemesi
Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi için aranan hizmet süreleri hesaplanırken yarım zamanlı geçen dönem yarım olarak dikkate alınıyor. Buna göre bu düzende geçen bir yıl, kademe hesabında altı ay olarak sayılıyor.
Emekli Keseneği ve Hizmet Süresi
5510 sayılı Kanun’un ek 11. maddesine göre yarım ödeme alınan dönemde fiili hizmet süresi ve prim ödeme gün sayısı da yarım dikkate alınıyor. Sigorta primi veya emekli keseneği, normal mesai hâlinde ödenmesi gereken tutarın yarısı üzerinden kesiliyor. Eksik kalan süreler, yazılı talep ve hesaplanan borcun tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi şartıyla borçlanılarak hizmet süresine eklenebiliyor.
Hak Hangi Durumlarda Sona Eriyor?
Yönetmeliğin 15. maddesi, yarım zamanlı çalışma hakkı için sona erme hâllerini tek tek sayıyor:
- Kapsam dışı bir unvana yer değiştirme suretiyle veya naklen atanma,
- Mevcut kadro unvanının kapsam dışı listeye eklenmesi,
- Kapsam dışı bir unvana vekâleten atanma veya görevlendirilme,
- Çocuğun hayatını kaybetmesi,
- Evlatlık ilişkisinin kaldırılması,
- Normal zamanlı çalışmaya dönme talebi,
- Çocuğun ilkokula başlaması ya da başlamaması hâlinde ilkokula başlaması gereken dönemin sona ermesi.
Atama tebliği, talep veya çocuğun okula başlaması gibi hâllerde memur, ilgili tarihi izleyen ay başından itibaren normal mesaiye dönüyor. Kanun maddesine göre kendi isteğiyle tam mesaiye dönen memur, aynı çocuk için bu imkândan bir daha yararlanamıyor.
Hakkı Kesmeyen Durumlar
Aylıksız izne veya refakat iznine ayrılan memurun yarım zamanlı çalışma hakkı, izin bitiminde kaldığı yerden devam ediyor. Kapsam dışı bir unvana vekâleten görevlendirme nedeniyle kesilen hak, görevlendirme sona erdiğinde yeniden kullanılabiliyor.
Kurum içinde yer değiştirme, başka kuruma naklen atama ve geçici görevlendirmede, yeni unvan kapsam dışı değilse yarım zamanlı çalışma hakkı sürüyor. Bu durumda çalışma gün ve saatleri bir ay içinde yetkili amir tarafından yeniden belirlenebiliyor. Naklen geçişte hangi personelin başka kuruma atanabildiği kurumlar arası nakil rehberimizde yer alıyor.
4/B’li Sözleşmeli Personel Bu Haktan Nasıl Yararlanıyor?
Sözleşmeli personele yarım zamanlı çalışma hakkı, 22 Ocak 2026 tarihli ve 33145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10895 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile tanındı. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’a eklenen ek 10. maddeye göre yönetmelik hükümleri, sözleşmeli personele “aynı usul ve esaslar çerçevesinde kıyasen uygulanır.” Yararlanamayacak sözleşmeli personeli pozisyon unvanı, kurum veya teşkilat bazında belirleme yetkisi Cumhurbaşkanlığında bulunuyor.
Kadrolu ve sözleşmeli statüler arasındaki diğer farklar 4/A, 4/B, 4/C ve 4/D karşılaştırmamızda ele alınıyor.
Sözleşmelilerde Prim Kaybı İçin Hazırlık
Ağustos 2026’da basına yansıyan bilgilere göre Nüfus Politikaları Kurulu gündemine gelen bir düzenlemeyle, yarı zamanlı çalışan sözleşmeli personele eksik kalan süreleri borçlanma hakkı tanınması planlanıyor. Haberlerde, memur ve işçilerin bu imkândan yararlanabildiği, sözleşmeli personelin ise mevcut uygulamanın dışında kaldığı aktarıldı. İlgili bakanlıkların prensipte anlaştığı düzenlemenin kanun teklifi olarak Meclis’e sunulması bekleniyor. Aynı haberlerde kamuda 400 binin üzerinde sözleşmeli personel bulunduğu, uygulamadan yararlanan çalışan sayısının yaklaşık 22 bin olduğu belirtildi.
Kamudaki Esnek Mesai Hazırlığı Bu Hakkı Değiştirecek mi?
Ekim 2026’da basına yansıyan bilgilere göre kamu personel rejiminde değişiklik öngören taslak tamamlandı ve yarı zamanlı çalışma gibi mesai biçimleri gündeme geldi. Kasım başında yer alan haberlerde, 40 farklı kanundaki çalışma hükümlerinin 2027’de değiştirilmesinin planlandığı aktarıldı. Bu çerçevede mesai başlangıcının 2 saat öne çekilebileceği, bitişinin 3 saat sonraya esnetilebileceği ve günlük 8 saatlik mesainin korunacağı belirtildi.
Söz konusu hazırlıklar henüz yürürlüğe girmiş bir düzenlemeye dönüşmedi. Mevcut mevzuatta yarım zamanlı çalışma hakkı yalnızca doğum ve evlat edinmeye bağlı olarak kullanılabiliyor.
Sık Sorulan Sorular
Memur ve sözleşmeli personelin en çok sorduğu sorular ve mevzuattaki karşılıkları şöyle:
Yarı zamanlı çalışan memur süt izni kullanabilir mi?
Hayır. Yarı mesai düzeninde kadın memura ayrıca süt izni verilmiyor. Mazeret ve yıllık izinler ise kanundaki süreler kadar kullanılıyor.
İkinci çocuk için hak yeniden kullanılabilir mi?
Evet. Yarım zamanlı çalışma hakkı her çocuk için ayrıca kullanılabiliyor ve kullanım süresi çocuk bazında hesaplanıyor.
Yarım zamanlı çalışırken tayin istenebilir mi?
Yer değiştirme veya naklen atamada yeni unvan kapsam dışında değilse yarım zamanlı çalışma hakkı devam ediyor. Gün ve saatler ise bir ay içinde yeniden belirlenebiliyor.

